Motor Tamirini Gerektiren Başlıca Durumlar:

Motor tamiri, genellikle aşağıdaki gibi ciddi sorunlar ortaya çıktığında kaçınılmaz hale gelir:

1. Aşırı Isınma (Hararet): Motorun soğutma sistemi arızası nedeniyle ciddi hararet yapması, silindir kapak contasına zarar vererek kapakta eğilme veya çatlama yapabilir.
2. Yağ Yakma: Piston segmanlarının veya silindir içi yüzeylerin (gömlek) aşınması sonucu motor yağının yanma odasına sızması. (Egzozdan mavi duman atılması en belirgin işaretidir.)
3. Performans Kaybı: Motor içi parçaların (piston, valf, silindir) aşınması veya hasar görmesi nedeniyle sıkıştırma basıncının düşmesi.
4. Ciddi Mekanik Hasarlar: Zamanlama kayışının/zincirinin kopması sonucu oluşan valf (subap) ve piston çarpışmaları.
5. Ömrünü Tamamlama: Motorun çok yüksek kilometreye ulaşması sonucu doğal aşınma ve yıpranmanın performansı ciddi ölçüde düşürmesi.

Motor Tamiri (Rektifiye) Aşamaları:

Motor tamiri, hassasiyet ve uzmanlık gerektiren, genellikle uzun süren (ortalama 3-7 gün) ve adım adım ilerleyen bir süreçtir:

1. Teşhis ve Sökme (Demontaj)

• Arıza Tespiti: Arıza belirtileri dinlenir, bilgisayarlı cihazlarla (OBD) ve mekanik ölçümlerle (kompresyon testi) sorun belirlenir.
• Motorun Sökülmesi: Motor, araç üzerinden tamamen indirilir ve ardından ana parçalarına (silindir bloğu, silindir kapağı, krank mili, pistonlar vb.) ayrılır.
• Hasar Analizi: Her bir parça (pistonlar, silindirler, valfler, yataklar) özel aletlerle ölçülür ve hasar durumları tespit edilir.

2. Onarım ve Yenileme İşlemleri (Rektifiye)

Bu aşama, motorun tekrar standart değerlere getirilmesi için talaşlı imalat gerektiren kritik işlemleri içerir:

• Silindir Kapağı Revizyonu: Silindir kapağındaki eğilme düzeltilir (taşlama), çatlaklar onarılır, valf yuvaları temizlenir ve valfler (subaplar) yenilenir veya ayarlanır.
• Motor Bloğu İşlemleri:
  • Honlama: Silindir içi yüzeylerdeki (gömlek) çizikler ve aşınmalar giderilerek yüzey pürüzsüzleştirilir ve yeni piston segmanlarının düzgün çalışması için ideal bir yüzey oluşturulur.
  • Bloktaki yatak yerlerinde veya silindirlerde ciddi hasar varsa uygun işlemler yapılır.
• Krank Mili İşlemleri: Krank milindeki aşınmalar ölçülür; gerekirse taşlama işlemi yapılarak yüzeyi düzeltilir ve yeni (büyük ölçü) yataklarla uyumlu hale getirilir.
• Parça Değişimi: Aşınmış ve tamir edilemeyecek parçalar yenileriyle (genellikle pistonlar, piston segmanları, motor yatakları, contalar ve kayışlar/zincirler) değiştirilir.

3. Montaj ve Test

• Temizlik: Tüm parçalar montaj öncesinde kirden, yağdan ve talaş artıklarından tamamen arındırılır.
• Yeniden Montaj: Motor parçaları, üretici spesifikasyonlarına ve doğru tork değerlerine (sıkma kuvvetine) uygun olarak tekrar bir araya getirilir.
• Son Kontroller ve Test: Motor araca monte edilir, sıvıları (yağ, antifriz) eklenir ve çalıştırılarak sızıntı, ses veya düzensiz çalışma gibi sorunlar açısından test edilir. Gerekli ayarlamalar yapılır.

Önemli Noktalar:

• Yarım Motor vs. Tam Motor: Arızanın kapsamına göre sadece silindir kapağı ve pistonları içeren “yarım motor” veya tüm motor bileşenlerini kapsayan “tam motor” rektifiyesi yapılabilir.
• Usta ve Parça Kalitesi: Motor tamiri, işçiliğin ve kullanılan yedek parçaların kalitesine doğrudan bağlıdır. Yanlış montaj veya kalitesiz parça kullanımı, kısa sürede yeni arızalara neden olabilir.
• Rutin Bakım: Motor arızalarını önlemenin en iyi yolu, motor yağı değişimini ve periyodik bakımları (filtreler, kayışlar vb.) zamanında ve eksiksiz yapmaktır.